Media & Entertainment

Revolutionaire stripverhalen

Ravian Ruys
Geschreven door Ravian Ruys
Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Stripverhalen zijn weer helemaal in. De films van Marvel hebben daar wel voor gezorgd. Maar of je nu team Cap of Team Iron Man bent, soms is het leuk om te zien dat er een andere traditie van stripverhalen is in een ander land. Kan je bijvoorbeeld zeggen dat je ooit een stripverhaal uit de Sovjet-Unie gelezen hebt? Of je ooit dacht dat dat de moeite waard zou zijn? Een nieuwe tentoonstelling in Engeland probeert daar verandering in te brengen.

Weg met die bourgeois krokodil!
“Weg met magie en fantasie in kinderboeken!” Dit staat linksonder op een poster uit 1925. De makers, Galina en Olga Chichagova, wilden ermee een revolutie beginnen in de kinderboekenindustrie. Op de poster zie je verder wat voorbeelden uit Russische sprookjes, zoals koningen en koningen, heksen en een krokodil met een pyjama. Dat was waar kinderboeken juist niet over moesten gaan.

1925 Poster van Galina en Olga Chichagova die oproept voor een revolutie in de kinderboeken

1925 Poster van Galina en Olga Chichagova die oproept voor een revolutie in de kinderboeken

“Het idee was om fantasie uit kinderliteratuur te halen, omdat het gezien werd als bourgeois en niet-behulpzaam voor de revolutie.” Aldus Olivia Ahmad, curator van een nieuwe tentoonstelling over Sovjet kinderboeken. Stel je bijvoorbeeld eens voor dat Alfred J. Kwak en Donald Duck niet gezien werden als ‘revolutionair’ genoeg.

Revolutionaire effecten
Wat moesten kinderen dan wel lezen? Op de linkerhelft van de poster zie je Lenin, het rode leger en jongeren van de ‘jonge pioniers’. Volgens Ahmad kwam dit niet uit het niets: “Kinderboeken werden gezien als een onderdeel in het gehele politieke gevecht voor de revolutie”, in een gedicht voor kinderen ‘Rode Nek’ weigert een jonge pionier zijn rode zakdoek af te doen, zelfs wanneer er een stier recht op hem af rent. “Dit werd gezien als een demonstratie van moed, geloof en opoffering.”

Ondanks de duidelijke mindere kanten van deze propaganda, hadden deze Sovjet stripverhalen ook een overduidelijk positief effect. Ze zorgden er namelijk voor dat de generatie van jongeren in de jaren ’20 en ’30 iets konden wat hun ouders niet konden: lezen. Nog nooit eerder werden kinderboeken op grote schaal beschikbaar voor het grote publiek. Dit zou je misschien nog wel de grootste revolutie kunnen noemen.

Experimenteren met de toekomst
Maar waarom is het interessant om nu naar deze strips te kijken? Als ik die vraag aan Ahmad stel, gniffelt ze. “Het voelt misschien tegenstrijdig, maar de censuur was nog niet zo extreem in de jaren ’20 en ’30. Of in ieder geval wel op inhoud, maar niet op vorm. Dit zorgde ervoor dat iedereen ongelooflijk ging experimenteren.”

Illustratie uit 1922 van El Lissitsky

Illustratie uit 1922 van El Lissitsky

Een voorbeeld hiervan zie je hierboven. Het verhaal van El Lissitzky dat hierbij hoort, is simpel. Het zwarte blokje werkt samen met het rode blokje, dat natuurlijk communisme voorstelt. Samen gaan ze op een ruimtereis. Uiteindelijk crashen ze op aarde en ontstaat er een nieuwe rode aarde. In andere woorden, het is Captain America: Civil War, maar dan communistisch.

Tragische helden
Één van de helden van de tentoonstelling is Vera Ermolaeva. Haar stijl is herkenbaarder voor ons, met meer mensen en natuurlijke vormen. Haar verhaal eindigt alleen wel tragisch. In 1934 wordt ze opgepakt voor anti-Sovjet praktijken en naar een strafkamp gestuurd. Halverwege de jaren dertig verandert de politieke sfeer in de wereld van de kunsten. De Sovjet-leiders hebben de stijl gevonden, waarvan ze denken dat het het meest revolutionair is. Vanaf dat moment moet iedereen sociaal-realistische kunst maken.

Het is El Lissitsky zelf, van de Captain America met communistische blokjes, die er het eerst iets van merkt. Één van zijn boeken wordt als eerste vernietigd in een aanval van de staat op Joodse kunstenaars. Vanaf dat moment wordt niet alleen de inhoud, maar ook de vorm gecensureerd. Dit is dan ook het moment dat de tentoonstelling stopt

“Sommige kunstenaars vluchten naar het buitenland om daar de illustraties te maken voor geliefde kinderboeken van over de hele wereld.” zegt Ahmad.

De tentoonstelling is van 27 mei tot 11 september 2016 te zien in House of Illustration, Londen. Als je toevallig in de buurt bent, raad ik je zeker aan even een kijkje te nemen.

Cover: Wikimedia

592 Total Views 1 Views Today
Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

Reacties

reacties

Over de auteur

Ravian Ruys

Ravian Ruys

Ravian (24) is tweedejaars CW'er en heeft in februari (2016) de redactie versterkt. Full-time technofiel, part-time wereldreiziger en wereldverbeteraar. Hij heeft vooral een liefde voor schrijven. Ooit mag je een roman van hem verwachten. Voorlopig schrijft hij vooral over (internationale) politiek en technologie.